Het werkveld van bodem en ondergrond heeft professionals nodig met een frisse blik die over grenzen heen kijken. Het Nationaal Bodemtraineeship speelt in op deze behoefte en biedt pas afgestudeerde hbo'ers en wo'ers een unieke en aantrekkelijke start van hun carrière in bodem en ondergrond.

Werken met talent

Werk met jouw talent

Werk met talent

Bodemenergie en warmtenetten in Gelderland

Provincie Gelderland

De discussie ‘van het gas los’ vraagt om nieuwe en duurzame warmtebronnen. De ondergrond biedt diverse mogelijkheden voor de invulling van de energietransitie. De afgelopen jaren is een toename waarneembaar in de ontwikkeling van nieuwe technologieën om duurzame energie te winnen.

Eén van die technologieën is aardwarmte (ofwel geothermie). Dit houdt in dat warmte uit de diepe ondergrond (beneden de 500m) wordt gewonnen om vervolgens bovengrondse partijen te voorzien van warmte. Beneden de 500m is sprake van Mijnbouwactiviteiten waarbij het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat het bevoegd gezag is. Regionale en lokale overheden hebben binnen Mijnbouwactiviteiten een adviesrecht waarbij de provincie een coördinerende rol heeft. Als lokale overheden is het maatschappelijk draagvlak voor dit soort activiteiten van cruciaal belang om de energietransitie te kunnen borgen. De sector rondom aardwarmte is echter relatief jong, nog volop in ontwikkelingen, gedreven door voornamelijk marktpartijen en risico’s zijn niet uitgesloten. In het kader van deze aardwarmte ontwikkelingen gingen Joeri Messelink, Max van Leeuwen, Tiffany Pergens, Diewertje Kersten, Lisanne Broersen en Thijs van Veen van het water- en bodemtraineeship aan de slag om de maatschappelijke perceptie van aardwarmte in de provincie Gelderland te onderzoeken. Want hoe wenselijk vinden we deze ‘duurzame’ energiebron nu eigenlijk?

Het vraagstuk in Gelderland

In de provincie Gelderland is een toenemende interesse voor aardwarmte waarneembaar. Marktpartijen willen zoeken naar aardwarmte in de bodem, het Energiebedrijf Nederland (EBN) voert diverse onderzoeken uit naar de ondergrond voor de potentie van aardwarmte, werken gemeenten aan het opstellen van warmteplannen en trekken partijen steeds meer naar elkaar toe om hun rollen te bespreken. Enerzijds is sprake van marktontwikkelingen en anderzijds van ontwikkelingen binnen overheden. Provincies hebben een (wettelijk) coördinerend adviesrecht waarbij gekeken wordt hoe wenselijk aardwarmte op een locatie is. Het is hierbij van belang om inzichtelijk te hebben hoe lokale partijen denken over aardwarmte (inwoners, belangengroepen, gemeenten, drinkwaterbedrijven en waterschappen). De complexiteit van aardwarmte zit in de mogelijke gevolgen van de risico’s. Zo kan grondwater verontreinigd raken waardoor gevolgen onomkeerbaar zijn. De risico’s kunnen een gevolg hebben op de belangen van diverse partijen. Een scherpe definitie van de rollen van overheden in deze ontwikkelingen is dan ook gewenst. In het kader van deze ontwikkelingen is een onderzoek uitgevoerd door Tiffany Pergens (Provincie Gelderland) naar de ‘Wat is de maatschappelijke perceptie van aardwarmte? En wat is de rol van de provincie in hierin? Als onderdeel van dit onderzoek, is binnen het traineeproject gekeken naar de maatschappelijke acceptatie van aardwarmte. Om deze vragen te beantwoorden zijn gesprekken gevoerd door heel Nederland met andere provincies, energiemaatschappijen, gemeenten, inwoners, financiële partijen, operators, drinkwaterbedrijven, waterschappen en nog vele andere partijen.’

De maatschappelijke perceptie

Conclusies uit het traineeonderzoek zijn:

  • Er heerst momenteel te veel onbekendheid over de risico’s waardoor besluiten in de optiek van inwoners te snel genomen worden. Politieke besluiten zijn onvoldoende onderbouwd in financiële effecten en gevolgen voor de omgeving. Een integraal beeld van de best mogelijke opties ontbreekt.
  • Overheden dienen inwoners gezamenlijk mee te nemen in de processen van de energietransitie. Transparantie over de processen, de opties en de financiële gevolgen dienen vroegtijdig bekend te zijn (dit blijkt ook uit internationaal onderzoek).
  • Partijen moeten met elkaar optrekken om integraal de tegenstrijdige belangen te kunnen gaan borgen (denk aan drinkwater). Netwerken is hiervoor essentieel om conflicterende belangen in de toekomst te borgen en om maatschappelijk draagvlak te creëren.
  • Partijen verwachten een actieve rol van de provincie in Gelderland. De provincie dient zich verbindend en pro-actief op te stellen.

Kortom is het zaak om vooraf een goed afgewogen kader te hebben van financiële effecten voor de inwoner en of aardwarmte de meest duurzame bron voor dit moment is in de regio. De komende tijd dienen deze aspecten inzichtelijk te worden om een goede discussie over deze vorm van energie te voeren. Een positie van de bodem & ondergrond in de Regionale Energie Strategieën is daarbij cruciaal om een integrale afweging te kunnen maken in de toekomst.

Tiffany Pergens (provincie Gelderland) – projectleider Nationaal Bodemtraineeship

Oktober 2019. Vragen? t.pergens@gelderland.nl


VICOEoverzichtKansen voor geothermie...


> Programma
Lees hier over het speciaal voor het bodem- en ondergrondwerkveld ontwikkelde programma van twee jaar.

> Onze trainees
Onze trainees hebben verschillende achtergronden, functies en opdrachtgevers. Ontmoet ze hier!

> Deelnemende organisaties
Door het hele land en vanuit alle hoeken van het bodemwerkveld doen organisaties mee met het NBT! Ontmoet onze opdrachtgevers.

> Projecten
De trainees werken gezamenlijk aan uitdagende en diverse projecten van deelnemende organisaties. Lees hier de projectverslagen!

> Mensen achter het NBT
Samenwerken staat centraal. Ontmoet het team, maar ook de trainers en partners.

> Programmabureau

> Privacyreglement